Giải pháp tích hợp - "bí kíp" trồng lúa

Phải làm thực tiễn  Trên 2.000 m2 đất của ông Trần Văn Đực, nông dân ở ấp Long Phi, xã Long Thuận, huyện Bến Cầu, tỉnh Tây Ninh được bố trí một bên là “Giải pháp tích hợp” theo sự hướng dẫn của các cán bộ kỹ thuật của Cty Syngenta VN và Cty CP BVTV An Giang, một bên làm theo tập quán canh tác cũ. Qua hơn 3 tháng thực hành, ruộng mô hình đã chứng minh hiệu quả vượt trội của “Giải pháp tích hợp” so với ruộng canh tác theo tập quán cũ. Dân cày địa phương có cơ hội "mục kích" thế nè cây lúa “Khỏe mạ”, “Sung chồi”, “Đều đòng” và “Đầy hạt” nhờ vào chế độ canh tác tiền tiến và hợp lý.   Bà con dân cày tham quan thực tế ngoài đồng ruộng   Ông Trần Văn Đực chia sẻ, trước đây theo tập quán, ông thường sạ dày, bón nhiều phân chủ yếu dựa trên kinh nghiệm và bón theo màu của lá lúa, giữ nước bộc trực trên đồng do có suy nghĩ là cây lúa thì phải xoành xoạch cần nước, phun thuốc trừ sâu bệnh theo định kỳ bắt đầu từ 1 tuần đến 10 ngày sau khi sạ… Sau khi được cán bộ kỹ thuật của 2 Cty hướng dẫn cách làm mới, ông thấy cũng có lý nhưng chưa hoàn toàn tin cẩn. Tuy nhiên, ông đã đồng ý phối hợp với áp dụng “Giải pháp tích hợp” trên mảnh ruộng 2.000 m2 của mình, một mặt là để “thấy mới tin”, mặt khác, nếu đây là giải pháp tốt thì cũng là nhịp để bà con xung quanh học tập và vận dụng theo.  Phải thấy thực tiễn  Tại ruộng biểu diễn của ông Trần Văn Đực, các đại biểu và bà con dân cày được chỉ dẫn tham quan và nghe các chuyên gia chỉ dẫn “Giải pháp tích hợp” từ khâu làm đất, chọn giống tốt, xử lý hạt giống, quản lý nước, dinh dưỡng, dịch hại từ lúc chuẩn bị sạ đến lúc thu hoạch theo một quy trình rất khoa học, cụ thể và dễ hiểu. Bà con tận mắt quan sát 4 giai đoạn sinh trưởng của cây lúa được so sánh thành từng cặp giữa “Giải pháp tích hợp” và tập quán của họ. Đầu tiên là tuổi mạ, được gọi là “Khỏe mạ”. Tại đây nông dân đã đếm từng chồi lúa, đo chiều dài rễ... Và hiểu được ưu thế cây mạ khỏe nhờ giải pháp tích hợp trong đó việc chuẩn bị đất tốt, dùng hạt giống khỏe, xử lý bằng Cruiser Plus, trừ cỏ bằng Sofit... Để cây lúa nảy chồi sớm. Kế đến là giai đoạn nảy chồi, được gọi là “Sung chồi”. Tại đây, bà con được chỉ dẫn nhận diện chồi hữu hiệu, cách kìm hãm sự phát triển chồi vô hiệu, biện pháp quản lý nước, xác định thời điểm bệnh đạo ôn xuất hiện để có thể phun Filia kịp thời.   dân cày chia sẻ những khác biệt về hiệu quả đầu tư của ruộng giải pháp tích hợp và ruộng canh tác theo tập quán cũ   Tuổi thứ ba là làm đòng - trỗ, còn được gọi là “Đều đòng”. Dân cày được chỉ dẫn cách tách xem tim đèn để xác định thời khắc đòng 1 “li”, đây là thời điểm cần xác định chuẩn xác để bón phân đón đòng và phun thuốc phòng trừ bệnh bằng Amistar Top. Khi cây lúa trỗ lẹt xẹt 2 - 3% bà con được giảng giải tại sao cần phải phun nhắc lại Amistar Top một lần nữa trong kiểm soát 4 bệnh quan trọng trên lúa là đốm vằn, đạo ôn, vàng lá và lem lép hạt. Ngoài ra, cần cắt lứa rầy nâu bằng Chess và sâu cuốn lá, sâu đục thân bằng Virtako để tránh sự bộc phát rầy và sâu ở giai đoạn sau trỗ. Rút cuộc là thời đoạn trỗ - chín, còn được gọi là “Đầy hạt”. Bà con được hướng dẫn phun thuốc trừ bệnh Tilt Super và Filia để kiểm soát lem lép hạt, cùng nhau quan sát và đếm số số bông/m2, số hạt chắc trên bông, cân trọng lượng hạt, tính toán năng suất lý thuyết của ruộng lúa... So sánh với ruộng đối chứng liền kề làm theo tập quán. Tuốt luốt các chỉ tiêu mà nông dân quan sát được đều tốt hơn và năng suất lý thuyết rốt cuộc cũng cao hơn xấp xỉ 15 - 12%.  Phải nghe để hiểu  Sau khi tham quan, ghi chép những điều quan sát được ngoài đồng ruộng tại buổi tọa đàm, dân cày đem những điều này san sớt lại với các cử tọa và “chất vấn” các vị diễn giả “tại sao có sự dị biệt này?”.   PGS.TS Nguyễn Bảo Vệ tận tâm chia sẻ với nông dân   Các diễn giả là chuyên gia về cây lúa như PGS.TS Nguyễn Bảo Vệ, Trường ĐH Cần Thơ, PGS.TS Dương Văn Chín, GĐ trọng điểm Nghiên cứu nông nghiệp Định Thành (An Giang), KS Nguyễn Văn Nhành, GĐ trọng điểm Khuyến nông Tây Ninh và ThS Nguyễn Văn Minh, GĐ Giải pháp cho cây lúa (Cty Syngenta VN) đã tận tâm phân tách, chỉ dẫn dân cày. Chính việc tương tác hai chiều này đã làm rõ ưu điểm của “Giải pháp tích hợp”, giúp họ càng hiểu rõ hơn để tự tin ứng dụng. Lặn lội từ Long An đến tham dự, ông Huỳnh Văn Sơn san sớt: “Tôi ứng dụng đã nhiều vụ và nhận thấy giải pháp tích hợp mang lại hiệu quả rất tốt trong canh tác lúa. Dù rằng tổn phí đầu tư có cao hơn tập quán nông dân SX khoảng 700.000 đ/ha, nhưng năng suất lúa thu về lại cao hơn suýt soát 1 tấn/ha, thành thử, dù giá lúa có cập kênh nhưng lợi nhuận thu về vẫn cao hơn canh tác cũ khoảng 3 - 4 triệu đ/ha”.   Cuối cùng, ThS Nguyễn Văn Minh giảng giải để bà con hiểu được “Giải pháp tích hợp” bao gồm nhiều giải pháp từ quản lý giống, chuẩn bị đất, quản lý nước, dinh dưỡng, dịch hại theo từng giai đoạn sinh trưởng của cây lúa với hoài đầu tư hợp lý, giúp nâng cao năng suất chất lượng rốt cuộc để có được lợi nhuận cao nhất.     Toàn thể bà con và các đại biểu ra về đều nô nức vì từ nay mọi người đã có trong tay một giải pháp tiên tiến để vận dụng trên đồng ruộng của mình. Phía xa xa trên cánh đồng, ánh nắng chan hòa phản ánh trên thảm lúa óng vàng và óng ánh.